รักข้ามชาติ ต่างเผ่าพันธุ์

หนึ่งบ้าน สองวัฒนธรรม

เด็กน้อยวัยไม่กี่เดือน หน้าตาเหมือนฝรั่ง ผมสีทอง ดวงตากลมแป๋วแหววแก้มอิ่มสีชมพู ริมฝีปากแดง ผิวขาวอมชมพูเรื่อ มองดูน่ารักเหมือนตุ๊กตา นั่งอยู่ในรถเข็นเด็กที่มีคุณพ่อฝรั่งเป็นคนเข็น เคียงข้างเป็นคุณแม่คนไทยทั้งคู่ยังอยู่ในวัยหนุ่มสาว ผู้คนในห้างสรรพสินค้าที่เดินผ่านไปมาบ้างส่งยิ้มพยักพเยิดให้กับเด็กน้อย บ้างหยุดยืนและถือวิสาสะเอื้อมมือมาหยิกแก้มยุ้ยเป็นพวง พลางจับนิ้วเล็กๆ กลมห้อมด้วยความเอ็นดู

“ อายุเท่าไรแล้วคะนี่ ชื่ออะไรเอ่ย น่ารักจัง ” เป็นเสียงเอ่ยด้วยความชื่นชมจากคนรักเด็กพลางส่งรอยยิ้มทักทาย

“ คุณมาจับลูกผมทำไม ” คุณพ่อฝรั่งเสียงเข้ม สีหน้าบอกถึงความอึดอัด ไม่พอใจ

บรรยากาศที่ทำท่าแจ่มใสอยู่เมื่อครู่หยุดชะงัก คนรักเด็กมีสีหน้างงงัน และเริ่มออกอาการไม่พอใจ เธอไม่เข้าใจในปฏิกิริยาที่ก้าวร้าว ไม่สุภาพของคุณพ่อฝรั่งรายนี้ แทนที่จะดีใจ

“ ขอโทษแทนเขาด้วยนะคะ ขอโทษจริงๆค่ะ ” คุณแม่สาวไทยที่ยืนตกตะลึง หน้าซีด เปล่งเสียงจากลำคอยากเย็น ดวงหน้าบอกถึงความอึดอัดและละอายแก่ใจ

เธอรีบเข็นรถลูก เดินจ้ำอ้าวออกจากบริเวณนั้นอย่างรวดเร็ว ในขณะที่สามีฝรั่งยังมีสีหน้าเครียดขมึงด้วยความไม่พอใจ สำหรับสังคมบ้านเขา นี่คือการละเมิดความเป็นส่วนตัวของผู้อื่นอย่างไร้มารยาท เขาไม่เข้าใจว่าทำไมคนไทยชอบแสดงกิริยาอย่างนี้บ่อยๆ มันทำให้เขาอึดอัดขัดใจ และอารมณ์เสียได้ในทันควันเสมอ

นี่ไม่ใช่ครั้งแรก แต่เขาเจอเหตุการณ์อย่างนี้มาหลายครั้งแล้ว บางครั้งไปกินอาหารกันสองคนสามีภรรยา พาลูกสาวตัวน้อยไปด้วย เด็กเสิร์ฟซึ่งคอยบริการเสิร์ฟอาหารยังหยิกแก้มหยอกเย้าลูกเขา ราวกับเป็นญาติสนิทหรือคบหากันมาเป็น 10 ปี มันเป็นความถือวิสาสะแบบไทยๆ ที่เขาไม่อาจทำใจให้ยอมรับได้ แม้ภรรยาจะไกล่เกลี่ยและเพียรพยายามอธิบายเท่าใดก็ตาม

เหตุการณ์เช่นนี้ที่คู่สามีภรรยา-น้ำกับมิกได้พบเจอ คือปรากฏการณ์เล็กๆ ที่สะท้อนถึงความต่างทางวัฒนธรรมของสังคมไทยกับตะวันตก ที่ทั้งคู่ต่างต้องพยายามปรับตัวเข้าหากัน ทั้งในชีวิตประจำวัน เล็กๆ น้อย ๆ ไปจนถึงเรื่องทัศนคติแนวคิดต่างๆ อันเป็นปัญหาหนึ่งของความรักและการครองคู่ระหว่างหญิงชายต่างเชื้อชาติ

น้ำอายุ 31 จบปริญญาตรีในเมืองไทย และจบปริญญาโทที่ออสเตรเลีย เธอมีบุคลิกเรียบร้อยอ่อนหวานในแบบฉบับของกุลสตรี พ่อทำงานบริษัทเอกชน ส่วนแม่เป็นแม่บ้าน ทางบ้านเลี้ยงดูเธอมาแบบทะนุถนอม อยู่ในกรอบระเบียบ มีพี่เลี้ยงและแม่คอยดูแล พ่อไปรับไปส่งน้ำกับน้องจนจบมัธยมปลาย ขณะเรียนปริญญาโทที่ออสเตรเลีย น้ำทำงานพิเศษเป็นอาจารย์สอนภาษาไทยให้กับชาวออสเตรเลีย มิกเป็นหนึ่งในจำนวนลูกศิษย์ที่มาเรียนภาษากับเธอ ขณะนั้นน้ำอายุ 25 มิกแก่กว่าเธอปีเดียว มีอาชีพราชการ พ่อแม่ของเขาจบการศึกษาระดับปริญญาเอก และเป็นนักวิชาการทั้งคู่

“ เจอน้ำครั้งแรก ผมเห็นเขาสวย น่ารัก เรียบร้อย เห็นครั้งแรกก็ชอบเลย รักแรกพบ.. ผมชวนเขาไปกินข้าวหลายครั้ง เขาก็ไม่ยอม ตอนหลังผมชวนเขาไปไร่เชอร์รี่ ไปกันหลายคน สนุกสนานดี ได้คุยกัน รู้จักกันมากขึ้น ก็ยิ่งประทับใจเขา ” มิกพูดภาษาไทยชัดถ้อยชัดคำ เขาเป็นคนมีพรสวรรค์ และสนใจเรียนรู้เรื่องภาษา

“ วันแรกที่น้ำเริ่มรู้สึกชอบมิกเป็นวันที่เขาจะต้องย้ายไปอีกเมืองหนึ่ง พอเขาไปก็รู้สึกเหงา ใจมันเหี่ยวเฉา ก็เลยติดต่อกันต่อมา มิกเคยพาไปเจอพ่อแม่เขา ครอบครัวเขาอบอุ่น เขาร้องเพลงกัน คุยกัน สนิทกันมาก เป็นครอบครัวที่น่ารัก ถึงเขาย้ายไปเมืองอื่น แต่ทุกสองอาทิตย์เขาจะบินกลับมาหาเราตลอด เรามีโครงการว่าจะคบกันสองปีแล้วจะแต่งงานกัน วันหนึ่ง น้ำโทรบอกทางบ้านว่าจะพาเพื่อนมาเที่ยวเมืองไทยด้วย เพื่อให้เขาได้รู้จักทางบ้านเรา พอแม่รู้ว่าเป็นคนออสเตรเลียแม่ก็โวยวาย บอกให้กลับเมืองไทยเดี๋ยวนี้ ทีแรกพ่อแม่ไม่อยากให้เราแต่งงานกับคนต่างชาติ แต่พอมิกมา เขาก็ต้อนรับดี มิกเขาก็มีหน้าที่การงานดี ทีแรกก็กลัวจะมีปัญหาเหมือนกัน แต่น้องสาวของน้ำพยายามช่วยพูดกับพ่อแม่ พ่อแม่เลยยินยอม ”

“ ผมพยายามทำความรู้จักพ่อแม่พี่น้องของน้ำ ชวนพ่อเขาตีกอล์ฟ ได้คุยกัน คิดว่าพ่อแม่ผมมีฐานะการเงินที่ดี เขาคงไม่รังเกียจที่บ้านผม พอผมแต่งงานกับคนไทย พ่อแม่ผมก็เริ่มศึกษาเกี่ยวกับเมืองไทย เรื่องประวัติศาสตร์ไทย บ้านผมหนังสือเยอะมาก เหมือนห้องสมุด แม่ชอบอ่านหนังสือ ”

ทั้งคู่อยู่ออสเตรเลียระยะหนึ่ง ก่อนมิกจะย้ายมาอยู่เมืองไทย หน้าที่การงานของเข้าต้องโยกย้ายไปมาตามประเทศต่างๆ เป็นระยะหลังจากแต่งงานแล้ว น้ำเป็นแม่บ้าน ดูแลลูกสาวที่ยังเล็กๆ กำลังน่ารัก การใช้ชีวิตคู่กับคนต่างวัฒนธรรม ต่างเชื้อชาติ มีปัญหาที่ต้องปรับตัวไม่น้อย

“ ตอนอยู่ออสเตรเลียกังวลมากกว่าคนจะมองอย่างไร เวลาเรากลับเมืองไทยแล้ว เพราะบางทีคนไทยมองผู้หญิงที่ไปไหนมาไหนกับฝรั่งไม่ค่อยดี แต่ตอนกลับมาเราท้องแล้วก็ไม่เป็นไร พอแต่งงานแล้ว เราต้องศึกษากันเยอะมาก ฝรั่งเขามีอะไร เขาจะพูดตรงๆ ซึ่งมันแรงสำหรับเรา แล้วมิกเขาเป็นทหารด้วย เขาถูกปลูกฝังมาอย่างทหาร ยิ่งพูดตรงมากๆ บางทีเขาดุแม่บ้าน แม่บ้านมาร้องไห้กับเรา บอกว่าอยากจะออกเราก็ตกใจ กับน้ำเอง มิกเขาก็พูดตรง จนบางทีเรารับไม่ได้ ร้องไห้ก็เคย อย่างวันสำคัญๆ เขาจะให้ดอกไม้เรา น้ำก็ดีใจ แต่เสียดายตังค์ว่ามันแพง (หัวเราะ) แล้วมิกเขาจะเป็นคนวางแผนชีวิตตลอด มีแผนระยะสั้นระยะยาว เขาเขียนเป้าหมายออกมาเลย มีวิธีการให้ไปถึงเป้าหมายได้ยังไง เรื่องการเงินเขาให้เราเป็นคนดูแล เพราะเราเก็บเงินเก่ง แต่เรื่องการเงินก็ยอมรับว่าอึดอัดอยู่บ้าง ปกติคนไทยเราเมื่อทำงานแล้วเราจะให้เงินพ่อแม่ อย่างพ่อนี่เสียเงินส่งเราไปเรียนเป็นล้าน นี่น้ำไม่ได้ให้เงินพ่อแม่ประจำทุกเดือน อยากให้มากกว่านั้น แต่จะเอาเงินมิกไปให้ก็ไม่ได้ เกรงใจเขา ”

มิกบอกว่าเขากินอาหารไทยได้ ยกเว้นทุเรียนกับปลาร้าที่ไม่ชอบ คนไทยเป็นคนมีน้ำใจ แต่ไม่มีระเบียบวินัย บางครั้งพาลูกไปไหน มาไหน ใครก็ไม่รู้มาจับลูก แม้น้ำจะอธิบายว่าอย่างนี้เป็นการแสดงความเอ็นดู แต่บางครั้งเขารับไม่ได้ ต้องพูดออกไปตรงๆว่า “ อย่ามาจับลูกผม ” มันเป็นความต่างทางวัฒนธรรมที่เขาอึดอัด

“ บางครั้งแม่บ้านทำงานไม่เรียบร้อย ผมบอกเขาว่าอย่าทำอย่างนี้อีก ผมแนะนำเขาว่าควรทำอย่างไร ผมพูดตรงๆ เขาก็คิดว่าเขาจะต้องออก เขาน้อยใจ ผมเป็นคนตรง มีอะไรไม่พอใจผมก็พูดทุกอย่าง บางทีน้ำรับไม่ได้ เขาก็ร้องไห้ เขาพยายามอธิบายให้ผมฟังว่าวัฒนธรรมไทยเป็นอย่างไร น้ำเป็นคนอ่อนหวาน มีระเบียบ ชอบสนุก แหย่คนโน้น คนนี้ ไม่เครียด ใส่ใจดูแลลูกดีมาก เป็นแม่บ้านที่ดี ”

น้ำเลี้ยงลูกแบบฝรั่ง สอนให้ลูกมีความรับผิดชอบ มีวินัยแต่เล็ก กินนอนเป็นเวลา ทำให้เธอจัดสรรเวลาของตนเองได้ ขณะนี้น้ำกำลังรวบรวมอัลบัมภาพ เรียงลำดับเหตุการณ์ของความรัก พร้อมกับคำบรรยายเพื่อเก็บเป็นบันทึกความรักความอบอุ่นของครอบครัว สำหรับให้ลูกๆได้รู้จักรากอันเป็นที่มาของชีวิตคนสองคน-พ่อกับแม่

ทั้งคู่บอกว่าชีวิตแต่งงานที่ดำเนินมาได้ 4 ปี มีทะเลาะกันบ้าง เล็กๆเป็นเรื่องของความเข้าใจที่แผกแตกต่างกันทางวัฒนธรรม แต่ก็พยายามปรับตัวเข้าหากัน ถึงอย่างไรก็เป็นชีวิตคู่ที่ทั้งคู่อบอุ่นพอใจ

ชีวิตร่วมบ้าน สองวัฒนธรรม เป็นความแตกต่างที่ตั้งอยู่บนรากฐานการเรียนรู้ อาจไม่ง่าย แต่ก็ใช้ว่าจะผสานความแตกต่างนี้ให้ลงตัวไม่ได้ หากใช้ความรักความเข้าใจเป็นพื้นฐาน...